Populisme in Nederland

Wie zijn hier nu de Populisten?

De regenten en een groot deel van de media hebben hun mond er van vol: populisme. De internet encyclopedie WikipediA stelt dat een sluitende definitie moeilijk te geven is, maar er is natuurlijk wel wat over te zeggen. Populisme is een manier van politiek bedrijven, waarbij op de basale emoties van burgers wordt ingespeeld. Goedkope praatjes waarvan de populisten denken dat die makkelijk door burgers en kiezers geslikt zullen worden. Het kan gevaarlijk worden als die 'praatjes' niet op waarheid berusten en populisme zelfs leugenachtig wordt. Als die leugenachtige beweringen een persoon treffen, wordt ook van demonisering gesproken.

De termen populisme en demonisering vierden hoogtijdagen ten tijden van Fortuyn in 2002. De zittende politici en veel media betichtten Fortuyn ervan populisme te bedrijven. De essentiele vraag die dan boven komt is wanneer iets 'klare taal' is en wanneer populisme. Gelukkig geeft een van de grootste populisten van Nederland Marcel van Dam indirect antwoord op deze vraag. In het TV programma Het Lagerhuis hield Van Dam ooit een tirade tegen Fortuyn, waarbij hij laatstgenoemde verweet een zeer minderwaardig mens te zijn, omdat Fortuyn de burgers bang maakte en zo intolerantie aanwakkerde. En terwijl Van Dam zijn mond vol had van het Populisme van Fortuyn, en hem nauwelijks aan het woord liet, was deze engerd natuurlijk zelf bezig te doen wat hij Fortuyn verweet: de mensen bang maken voor Fortuyn in een poging hun kiesgedrag te beinvloeden.

De Premier deed mee

Wie vergeten is hoe genuanceerd kritisch Fortuyn is geweest, verwijs ik naar mijn column 'de kracht van de nuance'. Ik heb eerder gesteld dat populisme gevaarlijk wordt als het leugenachtig wordt. En het maakt ook nog uit wie zich van leugenachtig populisme bedient. In 2002 was dat niemand minder dan de premier van dit land Wim Kok. In het TV programma Den Haag Vandaag probeerde Kok mij er van te overtuigen om niet op Fortuyn te stemmen, omdat ik dan stemde op asociale politiek. Wie kanker zou krijgen immers, zou door Fortuyn aan zijn lot worden overgelaten. Het was stuitend om te zien dat Kok zich niet bewust leek van hoe beledigend dit optreden van hem was jegens de kiezer en burger. Werden wij nu werkelijk zo stom geacht om deze leugen te slikken? Dat is nu eens populisme van de ergste soort. Het is gevaarlijke stemmingmakerij, die - het kan niet anders - het predikaat demonisering verdient.

Nog steeds

Nog steeds bedient links Nederland zich van het door hen zo verafschuwde populisme. Lees nog maar eens de column 'de verruwing komt van links', paasakkoord van 2005 en de populisten Top 10.